this one is for my grandma

Δεν μας φώναξε ποτέ, ακόμα και όταν πραγματικά μπλεκόμασταν μέσα στα πόδια της ενώ προσπαθούσε να τρέξει μόνη της μια ολόκληρη επιχείρηση. Έκρυβε τις kiss στο ίδιο πάντα μέρος και για χρόνια χαχανίζαμε με τα ξαδέρφια μου νομίζοντας ότι δεν ξέρει πως παίρνουμε κρυφά μια σοκολάτα ο καθένας. Πάνω σε ένα μαρμάρινο ράφι είχε ένα μεγάλο πλαστικό κουτί με μαλακές καραμέλες βουτύρου και συνήθως έχωνε το χέρι της μέσα και γέμιζε τις χούφτες των παιδιών των πελατών της όταν εκείνοι είχαν γυρισμένη την πλάτη. Μιλούσε με τους προμηθευτές, με τους πελάτες, έφτιαχνε δικά της προϊόντα, οργάνωνε τα πάντα και μαγείρευε εντυπωσιακές ποσότητες φαγητού για όλους μας. Ενίοτε και για τους εργάτες των χωραφιών τους. Η γιαγιά μου ήταν η αυθεντική Wonder Woman. Καθόταν στις ξύλινες καρέκλες του μαγαζιού της και με τραβούσε να με πάρει αγκαλιά αλλά ήταν μικροσκοπική και πάντα στήριζα το βάρος μου στο ένα πόδι για να μην την ρίξω κάτω. Το Πάσχα αναλάμβανε να μεγαλώσει εκείνη τα παπάκια που βαριόμασταν γρήγορα και δεν μπορούσα να πάρω μαζί μου πίσω στο διαμέρισμα. Πότιζε με τις ώρες τα λουλούδια της. Όταν έφτιαξα φυτολόγιο στο δημοτικό, τα πρώτα μου αποκτήματα ήταν από την μουσμουλιά και την μουριά της αυλής της. Τραγουδούσε υπέροχα τα μεσημέρια δίπλα το παράθυρο, ταλέντο που δεν κληρονόμησε κανείς μας. Όταν μελαγχολούσε, ξέραμε ότι σκέφτεται τον αδερφό της που θρηνούσε χρόνια μετά τον θάνατό του. Δεν ήμουν η αγαπημένη της εγγονή, αλλά θυμάμαι πάντα να με καλοσωρίζει με χαμόγελο και ανοιχτή αγκαλιά.  Τότε δεν έδινα σημασία, αλλά τώρα είμαι περήφανη που ξέρω ότι βοήθησε τις οικογένειες των πρώτων μεταναστών που ήρθαν το ’90 και έκανε ότι δεν έβλεπε εκείνους που κατέβαιναν στο υπόγειό της κι έκλεβαν μπουκάλια με κρασί ή λάδι. Δεν θύμωνε ποτέ και μας έκανε όλα τα χατήρια, σταματούσε την δουλειά της στην μέση για να βρει την τέλεια κουβέρτα την οποία θα μετατρέπαμε σε κουρτίνα θεάτρου στις παραστάσεις που οργανώναμε με τις ξαδέρφες μου στην αυλή της, μας άφηνε να καταστρέφουμε τα παρτέρια της παίζοντας, άκουγε προσεκτικά όλα όσα της λέγαμε. Πέρασα μαζί της όλα τα καλοκαίρια της παιδικής μου ηλικίας και τα περισσότερα σαββατοκύριακα. Μερικές φορές με άφηνε να δίνω εγώ τα ρέστα στο μαγαζί και ένιωθα πολύ μεγάλη και σοβαρή καθώς έκανα τις πράξεις στο μυαλό μου και έδινα το σωστό ποσό. Θυμάμαι ακριβώς τον θόρυβο που έκανε το μεταλλικό συρτάρι με τα ψιλά στον πάγκο. Άλλες φορές μου ζητούσε να βάλω τιμές στα διάφορα προϊόντα και έγραφα με τα καλύτερά μου γράμματα πάνω στα λευκά τετράγωνα αυτοκόλλητα ό,τι μου έλεγε. Κάπου κάπου δεν πετύχαινα το 8, αλλά δεν την πείραζε, με βεβαίωνε πως φαίνεται μια χαρά. Όταν βαριόμουν την ρωτούσα αν μπορώ να φτιάξω την βιτρίνα του πάγκου και καθόμουν οκλαδόν στο πάτωμα βάζοντας στην σειρά σαπούνια, κρέμες ξυρίσματος και αρωματικά χαρτομάντιλα, χωρίς πραγματικά να χρειάζονται τακτοποίηση, απλώς με άφηνε να κάνω ό,τι θέλω. Θυμάμαι ένα μεσημέρι που καθόμουν δίπλα της στο μαγαζί και έγραψα πάνω σε μια κόλλα από χαρτί που τύλιγε δέματα όλα όσα ήξερα στα αγγλικά, τις πρώτες προτάσεις που μπορούσα να συντάξω: το όνομά μου, τι τάξη πάω, από πού είμαι. Της τα διάβασα και είχε εντυπωσιαστεί. Δεν θυμάμαι να ένιωσα ποτέ πιο περήφανη.

Αραίωσα τις επισκέψεις μου όταν πήγα γυμνάσιο και αφού τελείωσα το σχολείο δεν είχα ποτέ διάθεση για οικογενειακά σουαρέ (duh!). Το μαγαζί έκλεισε, τα χωράφια πέρασαν στα παιδιά της, η γιαγιά μου άρχισε να ξεχνάει ονόματα, ημερομηνίες, να ειδοποιήσει την μητέρα μου αν την έπαιρνα τηλέφωνο και δεν την έβρισκα. Μας πήρε πολλά χρόνια να συνηθίσουμε ότι δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στην Wonder Woman πια. Προς το τέλος της ζωής της με κοιτούσε με βλέμμα που δεν με αναγνώριζε πια, τα μάτια της δεν φωτίζονταν όπως τα σάββατα που κατέβαινα από το αυτοκίνητο και με καλοσώριζε. Δεν της ανταπόδωσα ούτε την υπομονή ούτε την τρυφερότητα που μου είχε δείξει εκείνη σε όλη μου την ζωή. Οι άνθρωποι με αλτσχάιμερ μπορεί να δοκιμάσουν τα νευρά σου σε βαθμό που ούτε ένα τετράχρονο σε sugar high δεν μπορεί να φτάσει. Θυμώνεις μαζί τους γιατί σε στενοχωρεί να τους βλέπεις έτσι. Με τα ξαδέρφια μου την αποφεύγαμε και γελούσαμε με τις πιο αστείες ατάκες της. Θυμάμαι που λέγαμε με την Μαρία ότι είναι σαν να έχει εγκλωβιστεί μέσα στο κεφάλι της, σε ένα μέρος μακριά μας, ένα μέρος που δεν μπορούμε να φτάσουμε όσο δυνατά και αν της θυμίσουμε τα ονόματά μας. Αναρωτιόμασταν αν είναι τουλάχιστον ευτυχισμένη εκεί. Αλλά, κυρίως την αποφεύγαμε για να μην χρειάζεται να απαντήσουμε σε όλες τις ερωτήσεις της. Της χρωστούσα όμως μερικές απαντήσεις.

Της χρωστούσα λίγη από την τρυφερότητα που μου έδειξε εκείνη όταν την είχα ανάγκη. Της την χρωστούσα για όλες αυτές τις φορές που διάλεγε τα καλύτερα σύκα να μου δώσει, για τις καραμέλες και το χαρτζιλίκι που έκρυβε στην τσέπη μου κάθε Κυριακή βράδυ πριν γυρίσω στην Αθήνα, για την υπομονή στις επίμονες απαιτήσεις μου πάνω στο φόρτε του παιχνιδιού, για το γεγονός ότι μας υπερασπιζόταν πάντα στους γονείς μας, για την φορά που έπεσα από την μάντρα της και γύρισα από το Παίδων με ράμματα σε όλο μου το στόμα και εκείνη με έκανε να το ξεχνάω δίπλα στο τζάκι της, για αυτή την χαρά της μικροσκοπικής αγκαλιάς που έπρεπε να στηρίζεσαι στο άλλο πόδι για να μην την ρίξεις κάτω.

Το 2006 ταξίδεψα για τις διακοπές του Πάσχα στο Λος Άντζελες και όταν επέστρεψα είδα στο αεροδρόμιο την μητέρα μου με μαύρα. Δεν πήγα ούτε στην κηδεία της λοιπόν, είμαι επίσημα η χειρότερη εγγονή του κόσμου.

Σήμερα είναι η παγκόσμια ημέρα για το Αλτσχάιμερ. Θα ήθελα να ήταν εδώ η γιαγιά μου και να της απαντούσα σε όλες τις ερωτήσεις της. Ξανά και ξανά. Και ας με κοιτούσε με μάτια που δεν μ’ αναγνωρίζουν.

10 Comments

Filed under Dear diary, Homesickness and other maladies

10 responses to “this one is for my grandma

  1. jerry

    Ξαδέ με έχεις συγκινήσει ως εκεί που δεν πάει. Όταν τα βλέπεις όλα αυτά γραμμένα είναι ακόμα πιο σοκαριστικό να αντιλαμβάνεσαι τι ήταν αυτή η γυναίκα..

    Και άλλα πολλά ξαδέ, αλλά δεν αντέχω να γράψω τίποτα..

  2. fo

    eida to videaki…..akomi na sunelthw apo to klama..
    omorfo auto pou ekanes

  3. κάντες δυο τις 2 χειρότερες εγγονές του κόσμου..ούτε εγώ κατάφερα να πάω. Λέω σύχνα πως το είναι μου είναι τριχοτομημένο, το ένα κομματι άνηκε σε εκείνην, το άλλο ανήκει στη μαμά μου και το τρίτο σε μένα. ¨Εχασα λοιπόν το 1/3 του εαυτού μου και δεν ήμουν καν εκεί να το αποχαιρετήσω. Διαβάζω πάντα τα κειμενά σου μα αυτό να ξέρεις ήταν το καρφάκι στην πόρτα που κρεμάω τις τύψεις μου, εκεί δίπλα απο το παλτό μου, πάνω απο τη θήκη για τις ομπρέλες. Μόνο που οι πρώτες ακόμα να στεγνώσουν. θαλασσινό φιλί

  4. George

    Megalwsa me ti giagia mou. Me tous goneis mou emena vevaia alla itan ekei, na frontizei emena kai ton aderfo mou otan eimastan mikroi kai oi goneis mas douleuan mexri arga.
    Mas eftiaxne tis sakes to prwi gia to sxoleio, to mesimeriano mas perimene strwmeno kai meta kathomastan sto saloni. H giagia evlepe “Tolmi kai Goiteia” kai egw tis diavaza tous ypotitlous giati den tous prolavaine olous. Eixe paei mexri deutera dimotikou alla ixere na diavazei kai na grafei arga. Mou emathe tin propedia!
    Douleue apo 10 xronwn kai meta olimeris gia na megalwsei tria paidia μόνη της.
    Τον Ιούλιο του ’92 παίζαμε ποδόσφαιρο, τα είχε 400 και γελούσαμε ασταμάτητα. Τον Αύγουστο την χτύπησε αυτοκίνητο και την άφησε στη μέση της Εθνικής οδού. Από τότε έζησε άλλα 12 χρόνια αλλά αντίστροφα. Κάθε χρόνο τη “χάναμε” λίγο παραπάνω. Τον τελευταίο χρόνο δεν επικοινωνούσε πολύ. Οι περισσότεροι δεν ήξεραν καν αν τους αναγνώριζε. Εγώ όμως ήξερα γιατί κάθε φορά που πήγαινα στο χωριό και τρέχοντας πήγαινα στη γιαγιά, μόλις στεκόμουν μπροστά της και την αγκάλιαζα δάκρυζε.
    Τον Απρίλιο του 2004 έφυγε σιγά σιγά και ήρεμα για το μεγάλο ταξίδι. Ήμουν εκεί, δίπλα της και την κοιτούσα στα μάτια. Δεν ξέρω αν ήξερε πως ήμουν εκεί, ξέρω πως δε θα άντεχα αν δεν ήμουν.
    Ήμουν πάντα ο αγαπημένος της εγγονός και το έλεγα στα ξαδέρφια μου γιατί πίστευα πως είναι πιο πολύ δική μου γιαγιά!
    Ακριβώς τρία χρόνια μετά, Απρίλιο του ’07, εμφανίστηκε σε όνειρο της μητέρας μου και της “είπε” να κάνω κάποιες πολύ ειδικές εξετάσεις που κανένα λόγο δεν είχα να κάνω. Ένα μήνα μετά χειρουργήθηκα.
    Σήμερα, 3 και μισό χρόνο (πιο) μετά, που όλα είναι super και εγώ στα 31, δεν ντρέπομαι να πω πως μερικές φορές κοιτάω τη φωτογραφία της και βουρκώνω. Είμαι τυχερός γιατί δεν ξέρω απλά ότι με βλέπει. Μου απέδειξε ότι με νοιάζεται και με φροντίζει.
    Ας μου επιτρέψετε να πω ότι δεν ξέρω αν έχει άλλος άνθρωπος αγαπήσει τη γιαγιά του πιο πολύ αλλά μάλλον οι περισσότεροι έτσι αισθάνονται. Θα έδινα πολλά για μια ακόμα αγκαλιά της. Μακάρι τότε να ήξερα ποια ήταν η τελαυταία να την αγκάλιαζα σφιχτά και της φώναζα πόσο πολύ την αγαπάω. Η αλήθεια είναι πως το κάνω ακόμα και σήμερα.
    Φυσικά και με ακούει!!!

    Σ’ ευχαριστώ Γιώτα. Για τη θύμιση και για την ευαισθησία του post.

    • Σε ακούει. Είμαι σίγουρη γι’ αυτό! Και χαίρομαι που καταλαβαίνεις. Γιατί κι εγώ νιώθω ότι με βλέπει και με νοιάζεται ακόμα.

      Σ’ ευχαριστώ για αυτό το comment.

  5. Προσπαθώ να θυμηθώ πως έφτασα εδώ (μάλλον πηδώντας από blog σε blog) αλλά μου είναι πολύ δύσκολο γιατί αφού διάβασα αυτό εδώ, χάθηκα στα παλιά σου ποστ και διαβάζω, διαβάζω.. Ο τρόπος που γράφεις μου φαίνεται τόσο ενδιαφέρον που νομίζω ότι στα σεμινάρια δημιουργικής γραφής θα σε πάρουν σίγουρα😉 Δεν ξέρω, αλλά έχω ενθουσιαστεί με την απόφαση σου να ζήσεις κάπου αλλού, όλο αυτό το κινηματογραφικό σκηνικό που περιγράφεις, μου θυμίζει το Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης λίγο, θα επιστρέφω εδώ για τις συνέχειες σου…

  6. Ντίνα

    Ησουν ο λόγος που συνέχισα να διαβάζω το κόσμο(στην πορεία προέκυψαν κ άλλοι πολλοί!!!). Σε κάθε τεύχος αναζητώ πρώτα το δικό σου κείμενο και πριν δύο μέρες ανακάλυψα το μπλογκ..Οπως λέει κ η Μιρελέν, από εκείνη τη στιγμή διαβάζω, διαβάζω..
    Μπάη δε γουέη, έστω και 5 χρόνια μετά, θενξ που συνέβαλες έμμεσα στην απόφαση να πραγματοποιήσω το όνειρο της ζωής μου(εράσμους στη Βαρκελώνη, δεν ξέρω γιατί επέστρεψα ελλάδα όμως!!)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s